អាកាសធាតុក្តៅហួតហែងខ្លាំងកំពុងគ្របដណ្តប់លើបណ្តាខេត្តក្រុងជាច្រើន។ ការកើនឡើងកម្តៅនៃអាកាសធាតុ អាចបង្កជាហានិភ័យខ្ពស់ដល់សុខភាព ប្រសិនបើយើងមិនមានការប្រុងប្រយ័ត្ន។ តាមបច្ចេកទេសវេជ្ជសាស្ត្រ ការត្រូវកម្តៅថ្ងៃ គឺជាស្ថានភាពដែលរាងកាយរងការរំខានដល់ប្រព័ន្ធបញ្ចុះកម្តៅ នៅពេលដែលយើងប៉ះពាល់យូរពេកជាមួយបរិស្ថានដែលមានសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ ភាពសើមខ្លាំង ឬការផ្លាស់ប្តូរសីតុណ្ហភាពភ្លាមៗ ធ្វើឱ្យសរីរាង្គមិនអាចបញ្ចេញកម្តៅបានទាន់ពេលវេលា។

១. ការសម្គាល់សញ្ញាដំបូង និងកម្រិតគ្រោះថ្នាក់

គ្រូពេទ្យបានបែងចែកអាការៈនៃការត្រូវកម្តៅថ្ងៃជា ២ កម្រិត ទៅតាមស្ថានភាពជាក់ស្តែងរបស់អ្នកជំងឺ៖

• កម្រិតស្រាល៖ រាងកាយចាប់ផ្តើមបង្ហាញសញ្ញាអស់កម្លាំង ល្ហិតល្ហៃ ស្រេកទឹកខ្លាំង វិលមុខ បេះដូងលោតញាប់ និងមានការរមួលក្រពើ ឬសាច់ដុំ។

• កម្រិតធ្ងន់ (Heat Stroke / ស្ហុកកម្តៅ)៖ ឈឺក្បាលខ្លាំង ដកដង្ហើមថប់ៗ ចង្អោរ វង្វេងស្មារតី ប្រកាច់ សន្លប់បាត់បង់ស្មារតី រហូតដល់ខ្សោយប្រព័ន្ធសរសៃឈាមបេះដូង និងអាចគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិត។

២. ស្វែងយល់ពីមូលហេតុ និងប្រភេទនៃការត្រូវកម្តៅថ្ងៃ

ការត្រូវកម្តៅថ្ងៃក្នុងម្លប់៖ ច្រើនតែកើតឡើងនៅពេលធ្វើការងារយូរក្នុងបរិស្ថានដែលហប់ មិនមានខ្យល់ចេញចូល ឬការធ្វើសកម្មភាពហួសកម្លាំង ដែលធ្វើឱ្យរាងកាយបញ្ចេញកម្តៅមិនទាន់ ទោះបីជាមិនបាននៅក្រោមកម្តៅថ្ងៃផ្ទាល់ក៏ដោយ។

ការត្រូវពន្លឺថ្ងៃផ្ទាល់៖ កើតឡើងនៅពេលដែលក្បាល ក និងកញ្ចឹងក ត្រូវពន្លឺព្រះអាទិត្យជះចំផ្ទាល់ បង្កឱ្យមានការរំខានដល់មជ្ឈមណ្ឌលបញ្ជាកម្តៅនៅក្នុងខួរក្បាល។ ស្ថានភាពនេះអាចកើតឡើងលឿនបំផុត ជាពិសេសនៅអំឡុង​ពេលថ្ងៃត្រង់។

៣.ក្រុមមនុស្សងាយរងគ្រោះ និងរោគសញ្ញាតាមវ័យ

ក្រុមមនុស្សប្រឈមហានិភ័យខ្ពស់រួមមាន កុមារតូច មនុស្សចាស់ អ្នកមានជំងឺប្រចាំកាយ (ជំងឺបេះដូង លើសឈាម) និងអ្នកធ្វើការងារក្រោមកម្តៅថ្ងៃយូរ (កម្មករសំណង់ ទាហាន អត្តពលិក)។ ចំណែក​ទារក និងកុមារតូចៗ អាច​សញ្ញាដំបូងច្រើនតែជាការក្ដៅខ្លួនខ្លាំង ស្រេកទឹកខ្លាំង ស្ងួតបាត់បង់ជាតិទឹក ករណីធ្ងន់ធ្ងរអាចប្រកាច់ ឬសន្លប់។

សម្រាប់​​កុមារធំ និងមនុស្សពេញវ័យ អាចក្ដៅខ្លួនលើសពី៤០អង្សាសេ ស្រវាំងភ្នែក វិលមុខ ចង្អោរ ស្បែកស្ងួតនិងក្តៅខ្លាំង បេះដូងលោតញាប់ និងរមួលក្រពើ។

៤.វិធីសង្គ្រោះបឋមឱ្យបានត្រឹមត្រូវ

នៅពេលឃើញមាននរណាម្នាក់មានសញ្ញាត្រូវកម្តៅថ្ងៃ ត្រូវប្រញាប់អនុវត្តតាមជំហានដូចជា៖

• ផ្លាស់ទីជាបន្ទាន់៖ នាំអ្នកជំងឺចេញពីកន្លែងក្តៅទៅកាន់កន្លែងដែលមានម្លប់ត្រជាក់ មានខ្យល់ចេញចូល ឬបន្ទប់មានម៉ាស៊ីនត្រជាក់។

• សម្រាលសម្លៀកបំពាក់៖ ដោះ ឬបន្ធូរសម្លៀកបំពាក់ឱ្យធូរទូលាយ។

• បញ្ចុះកម្តៅ៖ ប្រើកន្សែងសើមជូត ឬស្អំនៅតំបន់ ក ក្លៀក និងក្រលៀន (ព្រោះជាកន្លែងសម្បូរទៅដោយសរសៃឈាមធំៗ) រួចប្រើកង្ហារជំនួយដើម្បីឱ្យរាងកាយចុះកម្តៅលឿន។

• ផ្តល់ទឹក (ប្រសិនបើនៅដឹងខ្លួន)៖ ឱ្យអ្នកជំងឺផឹកទឹក ទឹកស្អាត ទឹកត្រជាក់ល្មម ឬទឹកផ្លែឈើ។

• ករណីសន្លប់៖ ប្រសិនបើអ្នកជំងឺបាត់បង់ស្មារតី ត្រូវដាក់ឱ្យសម្រាកក្នុងទម្រង់ ដេកផ្អៀងប្រកបដោយសុវត្ថិភាព និងហៅឡានសង្គ្រោះបន្ទាន់ជាប្រញាប់។

៥.ការហាមឃាត់ដាច់ខាត

• មិនត្រូវប្រើថ្នាំបញ្ចុះកម្តៅ៖ ព្រោះវិបត្តិ Shock កំដៅ មិនមែនជាការក្តៅខ្លួនដោយសារការឆ្លងមេរោគឡើយ។ ការប្រើថ្នាំក្នុងពេលដែលថ្លើម និងតម្រងនោមរងផលប៉ះពាល់ដោយសារកម្តៅ អាចបង្កឱ្យកើនឡើងនូវជាតិពុលក្នុងសរីរាង្គ។

• មិនត្រូវផ្តល់ភេសជ្ជៈខុសបច្ចេកទេស៖ មិនត្រូវឱ្យផឹកទឹកកក មិនត្រូវលាយទឹកអំបិលផឹកដោយខ្លួនឯង ឬប្រើភេសជ្ជៈអេឡិចត្រូឡាយដែលមិនច្បាស់លាស់ពីសមាសធាតុផ្សំឡើយ។

• មិនត្រូវយកដុំទឹកកកស្អំផ្ទាល់លើស្បែក៖ ព្រោះវាអាចធ្វើឱ្យសរសៃឈាមកន្ត្រាក់ នាំឱ្យរាងកាយកាន់តែពិបាកបញ្ចេញកម្តៅមកក្រៅ។

៦.វិធានការការពារខ្លួន

• កម្រិតការចេញក្រៅ៖ ជៀសវាងការធ្វើសកម្មភាពយូរនៅក្រោមកម្តៅថ្ងៃ ជាពិសេសក្នុងចន្លោះម៉ោងក្តៅខ្លាំង (ចាប់ពីម៉ោង ១០ ព្រឹក ដល់ម៉ោង ៤ រសៀល)។

• បំពេញជាតិទឹក៖ ផឹកទឹកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ទាំងមុនពេល អំឡុងពេល និងក្រោយពេលធ្វើសកម្មភាព។

• សម្លៀកបំពាក់៖ ស្លៀកពាក់ខោអាវរលុងៗ ពណ៌ស្រាល និងការពារខ្លួនឱ្យបានជិតល្អពេលចេញក្រៅ។

• របបអាហារ៖ បរិភោគអាហារផ្តល់ថាមពលគ្រប់គ្រាន់ បង្កើនបន្លែបៃតង និងផ្លែឈើ។ កម្រិតការពិសាស្រាបៀរ ឬគ្រឿងស្រវឹង ព្រោះវាបង្កឱ្យងាយបាត់បង់ជាតិទឹក និងបង្កើនហានិភ័យនៃការអស់កម្លាំងល្ហិតល្ហៃ។

• ការយកចិត្តទុកដាក់ជាពិសេសសម្រាប់សិស្សានុសិស្ស៖ នៅក្នុងដំណាក់កាលត្រៀមប្រឡង ត្រូវសម្រាកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ និងបំពេញជាតិទឹកជានិច្ច។ ការបាត់បង់ជាតិទឹក ឬវិបត្តិ Shock កំដៅ តែមួយលើក ក៏អាចប៉ះពាល់ដល់កម្លាំង ការចងចាំ និងសមត្ថភាពផ្ដោតអារម្មណ៍ក្នុងរយៈពេលជាច្រើនថ្ងៃបន្តបន្ទាប់៕

ប្រភព៖ GOV.UK