រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តាមរយៈក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ បាននិងកំពុងបន្តកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងយ៉ាងសកម្មក្នុងការស្នើសុំចុះបញ្ជី «អាពាហ៍ពិពាហ៍ខ្មែរ មង្គលការខ្មែរ ឬការ» ទៅក្នុងបញ្ជីតំណាងនៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីនៃមនុស្សជាតិ របស់អង្គការយូណេស្កូ (UNESCO)។

យោងតាមការបញ្ជាក់ចុងក្រោយពី ឯកឧត្តម ស៊ុំ ម៉ាប់ រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ បានឱ្យដឹងថា ឯកសារចុះបញ្ជីផ្លូវការត្រូវបានរៀបចំរួចរាល់ និងបានប្រគល់ជូនទៅកាន់លេខាធិការដ្ឋាននៃគណៈកម្មាធិការបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបី (ICH) តាំងពីថ្ងៃទី២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ មកម្ល៉េះ។

បច្ចុប្បន្ន ដំណើរការពិនិត្យឯកសារកំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលវាយតម្លៃពីស្ថាប័នជំនាញ និងឯករាជ្យរបស់ ICH យ៉ាងហ្មត់ចត់ទៅតាមនីតិវិធី ហើយការសម្រេចជាផ្លូវការត្រូវបានគេរំពឹងទុកថានឹងធ្វើឡើងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការអន្តររដ្ឋាភិបាល នៅត្រឹមចុងឆ្នាំ២០២៦ ខាងមុខនេះ។

ជំហានយុទ្ធសាស្ត្រ និងការគាំទ្រជាអន្តរជាតិ

កាលពីពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២៦ នេះ កម្ពុជាបានទទួលជោគជ័យដ៏ធំធេងមួយក្នុងវិស័យការទូតវប្បធម៌ ដោយត្រូវបានជាប់ឆ្នោតជា សមាជិកគណៈកម្មាធិការអន្តររដ្ឋាភិបាលសម្រាប់ការការពារបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបី របស់អង្គការយូណេស្កូ សម្រាប់អាណត្តិឆ្នាំ ២០ tubes៦–២០៣០ នៅក្នុងមហាសន្និបាតនៅទីក្រុងប៉ារីស។

លោកជំទាវបណ្ឌិតសភាចារ្យ ភឿង សកុណា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ បានដឹកនាំកិច្ចប្រជុំអន្តរក្រសួងជាបន្តបន្ទាប់ ដើម្បីពង្រឹងយន្តការសម្របសម្រួល និងធានាថា រាល់ឯកសារយោង និងភស្តុតាងដែលបង្ហាញពីអត្តសញ្ញាណ និងភាពទាក់ទាញនៃមង្គលការខ្មែរ ត្រូវបានបង្ហាញទៅកាន់ពិភពលោកស្របតាមស្តង់ដារអន្តរជាតិខ្ពស់បំផុត។

តើអ្វីជាចំណុចពិសេសដែលកម្ពុជាបង្ហាញទៅកាន់យូណេស្កូ?

ការស្នើសុំចុះបញ្ជីនេះ មិនមែនគ្រាន់តែជាការបង្ហាញអំពីការជួបជុំគ្នានោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាការចងក្រងនូវរាល់ទម្រង់សិល្បៈ ជំនឿ និងទំនៀមទម្លាប់បុរាណដែលបានចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅក្នុងសង្គមខ្មែរតាំងពីបុរាណកាលមក៖

• កិច្ចពិធីតាមលំដាប់លំដោយ៖ រាប់ចាប់តាំងពីពិធីដង្ហែជំនូន (ហែការ) ពិធីកាត់សក់បង្កក់សិរី ពិធីបង្វិលពពិល ពិធីចងដៃ រហូតដល់ពិធីតោងស្បៃចូលបន្ទប់ ដែលកិច្ចនីមួយៗសុទ្ធតែមានអត្ថន័យអប់រំ និងការផ្សារភ្ជាប់រវាងគ្រួសារទាំងសងខាង។
• សិល្បៈតន្ត្រី និងសម្លៀកបំពាក់៖ វត្តមាននៃវង់ភ្លេងការបុរាណ និងបទចម្រៀងជាក់លាក់សម្រាប់កិច្ចពិធីនីមួយៗ (ដូចជាបទបើកវាំងនន) រួមជាមួយនឹងគ្រឿងរចនា និងសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីធ្វើពីសូត្រខ្មែរយ៉ាងប្រណីត។
• និមិត្តរូបនៃផ្កាស្លា៖ ការប្រើប្រាស់ផ្កាស្លា ដែលតំណាងឱ្យភាពបរិសុទ្ធ ផ្ទៃពោះ និងការបង្កើតសមាជិកថ្មីប្រកបដោយសិរីសួស្តីនៅក្នុងគ្រួសារ។

រហូតមកដល់ពេលនេះ កម្ពុជាមានសម្បត្តិវប្បធម៌អរូបីចំនួន ៧ រួចមកហើយដែលបានចុះបញ្ជី រួមមាន៖ របាំព្រះរាជទ្រព្យ, ល្ខោនស្រមោលស្បែកធំ, ចាប៉ីដងវែង, ល្ខោនខោលវត្តស្វាយអណ្ដែត, ល្បែងទាញព្រ័ត្រ, គុនល្បុក្កតោ និងចុងក្រោយគឺតម្បាញក្រមាខ្មែរ។ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់រូបកំពុងទន្ទឹងរង់ចាំមើលយ៉ាងអន្ទះសារចំពោះការដាក់បញ្ចូល «អាពាហ៍ពិពាហ៍ប្រពៃណីខ្មែរ» ព្រមទាំងពិធីបុណ្យ «មហាសង្ក្រាន្តឆ្នាំថ្មី» ទៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ៕

រូបភាព៖ One Memory